Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 4, Page 298

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 4, Page 298

Next

Go to Volume: Page:

[001] matrimonium. Si autem ex tali obscura responsione mittatur ad curiam
[002] christianitatis³⁷ et rescribatur obscure quod legitimus, vel si causa obiecta
[003] fuerit et³⁸ non rescribatur³⁹ per eadem verba sed quod legitimus sit, in
[004] defectum curiæ christianitatis fiat inquisitio in curia domini regis utrum
[005] ante matrimonium vel post, quia videri⁴⁰ poterit⁴¹ per hoc quod ibi poterit
[006] esse fallacia, et verum rescribitur et falsum sed diversis respectibus, quia
[007] poterit esse legitimus secundum statuta ecclesiæ quantum ad ordines et
[008] dignitates, et quantum ad leges et consuetudines Angliæ⁴² bastardus
[009] quantum ad successiones, quia ante⁴³ licet⁴⁴ legitimus⁴⁵ quantum⁴⁶ ad
[010] prædicta sive ante sive post. Et cum taliter⁴⁷ obiecta⁴⁸ fuerit bastardia
[011] ex causa tali, si petens obscure respondeat, denegetur ei actio ac si nihil
[012] respondisset et tenens⁴⁹ teneat in pace. Si autem tenenti obiecta fuerit et
[013] sic obscure responderit, quasi indefensus rem possessam amittat, quia
[014] omnino non respondere vel⁵⁰ obscure ad paria iudicantur. <Et ideo in
[015] nullo casu valet obiectio bastardiæ sine causæ adiectione, quia⁵¹ si simpliciter
[016] obiciatur sine causæ adiectione⁵² simplex erit⁵³ responsio ordinarii,⁵⁴
[017] et sub hac obscuritate decipi poterit curia regia ad⁵⁵ præiudicium⁵⁶ suum,
[018] quia nisi causa adiciatur non poterit rescribi utrum ante vel post matrimonium
[019] vel sponsalia, vel per quantum tempus post humationem⁵⁷
[020] patris.> Ad papam et ad⁵⁸ sacerdotium quidem⁵⁹ pertinent ea quæ spiritualia
[021] sunt. Ad regem vero⁶⁰ et ad⁶¹ regnum ea quæ sunt temporalia iuxta
[022] illud, Cœlum cœli domino, terram autem dedit filiis hominum. Et unde ad
[023] papam nihil pertinet ut⁶² de temporalibus disponat⁶³ vel ordinet, non⁶⁴
[024] magis quam rex vel princeps de spiritualibus, ne quis eorum⁶⁵ falcem
[025] ponat⁶⁶ in messem alienam. Et sicut papa ordinare potest in spiritualibus
[026] ad⁶⁷ ordines et dignitates, ita potest rex in temporalibus de hereditatibus
[027] dandis et⁶⁸ heredibus instituendis secundum consuetudinem regni sui.
[028] Habet enim quodlibet regnum suas consuetudines et diversas. Poterit
[029] enim esse una consuetudo in regno Angliæ et alia in regno Franciæ quantum
[030] ad successiones. Et notandum quod si quis opponendo bastardiam

Notes

37. christianam, MC, LA; -ani, MG, OA.

38. et quia, OA, OC, MG, CE.

39. scribatur, OA, OC, MG, CE.

40-41. videtur, OB., MA, MB.

42. anglicanas, OC, CE, LA, MB, OB (-nes); Angl., MSS. var.

43. sic, (= an.), MSS. gen. (= au.?).

45. l. est, OA, MG.

46. Om., V, OB, MA, MB.

43-44. quilibet, OA, MG.

47. aliter, OB, CM.

48. Om., OB, MA, MB.

49. t. se, OB, MA, MB, Y.

50. et, OB, MB; om., MA.

51-52. Om., MC, LA, OA, MG.

53. fuerit, OA, MG.

54. Ins. (addicio infra), Item si inquiratur . . . sit filium talis, OA, MG.

55-56. in privilegium, OA, MG.

57. humanationem, OC, CE; limitationem, OA, MG.

58. Om., OC, CE, MB.

59. Om., OA, MG.

60. Om., OC, CE, MB.

61. Om., OA, OC, MG, CE, LA.

62. Om., OA, CM.

63. disponet, OA, MG, MA, MC, LA.

64. nec, OA, MG.

65. eo, MA, OB; enim, MB.

66. imponat, MC, LA; ponet, MG; mittet, MB; mittat, OB, MA, Y.

67. quoad, V, OB, MA, MB.

68. vel, V, OA, MG, CM.