Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 4, Page 281

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 4, Page 281

Next

Go to Volume: Page:

[001] vulneratam remedium quærere, ut⁴ suspectus amoveatur⁵ et ei substituatur
[002] non suspectus, cum nihil gratius detur inimico quam si detur ei quis
[003] adiudicandus⁶ quem⁷ damnificare intendit, et valde meticulosa res est sub
[004] iustitiario litigare suspecto, quia sæpius tristissimum sortitur eventum.
[005] Causa vero recusationis unica⁸ est, scilicet⁹ suspicio, quæ consurgit multis
[006] ex causis, scilicet si iustitiarius sit consanguineus petentis, homo vel
[007] subditus, parens vel amicus, vel inimicus tenentis, affinis,¹⁰ familiaris vel
[008] commensalis, consiliarius, vel narrator suus extiterit in causa illa vel alia¹¹
[009] et huiusmodi.

De iurisdictione maiorum et minorum iudicum.

[011] IN fine notandum de iurisdictione maiorum et minorum. Et imprimis quod¹²
[012] sicut dominus papa in spiritualibus super omnes ordinariam habet iurisdictionem,
[013] ita habet rex in regno suo ordinariam¹³ in temporalibus, et
[014] pares non habent¹⁴ neque¹⁵ superiores. Et sunt qui sub eis ordinariam
[015] habent in multis, sed non ita meram sicut papa vel rex. Et pares esse¹⁶
[016] poterunt illi¹⁷ qui inferiores sunt in iurisdictione sua multis rationibus, sed
[017] par¹⁸ in parem¹⁹ non habebit iurisdictionem non magis quam imperium,
[018] et multo fortius nec in superiorem. Item sicut a papa poterit quis habere
[019] iurisdictionem delegatam in spiritualibus, ita poterit quis a rege in temporalibus,
[020] sicut iustitiarii maiores vel minores vel illi²⁰ qui sunt quasi iustitiarii,
[021] videlicet quibus rex concesserit²¹ libertates aliquas quæ pertinent ad
[022] coronam²² et²³ dignitatem²⁴ suam. Et²⁵ quamvis in temporalibus sicut in
[023] spiritualibus æstimare deberet²⁶ rex²⁷ vel iustitiarius suus²⁸ an sua sit
[024] iurisdictio vel²⁹ non, ut sciri possit an³⁰ summonitus venire debeat an non,
[025] tamen³¹ si iudex ecclesiasticus falcem³² ponens in messem³³ alienam aliquid³⁴
[026] præsumpserit contra coronam et dignitatem regiam,³⁵ sicut de laico
[027] feodo vel de catallis, cum prohibitione a rege susceperit, supersedere
[028] debet in omni casu, saltem donec constiterit in curia regia³⁶ ad quem
[029] pertineat iurisdictio, quia si iudex ecclesiasticus æstimare posset an sua

Notes

4. ut si, MC, LA.

5. summoneatur, OB, MA, MB, Y.

6. adiudicandum, MC, LA, MG.

7. quam, OB, OC, CE, CM, Y.

8. multiplex, OA, MG; iniusta, OC, CE; iuncta, LA.

9. Om., OB, MA, MB, Y.

10. a. vel, OB, MA, MB.

11. in alia, OB, MA, MB, Y.

12. Om., OB, MA; quia, MB.

13. o. iurisdictionem, MG, OA (ordinare).

14. sic, MSS. gen.; habet, OA, MA. Cf. vol. 1, 163 n.1.

15. Om., OB, MB; in, MC.

16. Om., MB; erit, OB; e. non, MA.

17. Om., MG; illis, MA, Y; illas, MB; ill., OB.

18. Om., OA, MG.

19. partem, MC, MG; tempore, OA.

20. alii, V, OB, MA, MB, Y.

21. concessit, V, OB, MA, Y.

24. libertatem, V, OB, MA, MB, Y.

25. et ideo, V, OB, MA, MB, Y.

22-23. Om., OA, OC, MG, CE.

26. debet, V, CM; debent, MB.

27-28. Om., OA, MG.

29. an, V, OB, MA, MB.

30. utrum, V, Y, OB, MB; om., MA.

31. Om., OA, OB, MG.

32. saltem, OA, MG, CE.

33. messam, MC, LA.

34. aliud, OA, OC, MG, CE.

35. R. (= regis?), OA, OC, CE.

36. R. (= regis?), OA, OC, CE, CM; reg., MG.