[001] utrumque, vel illum ad quem res translata fuerit vel utrumque ipsorum, [002] vel aliquem vel omnes, vel ante impetrationem brevis vel post: et si ante, [003] tunc forte cum disseisitus sibi commode perquirere posset si vellet et non [004] perquisivit, vel cum vellet non potuit infirmitate præpeditus vel morte [005] præventus, vel alio iusto et legitimo interveniente impedimento, vel post [006] impetrationem et diligentem prosecutionem, ita quod visus terræ factus [007] fuerit et iuratores electi. Et quibus casibus omnibus subvenitur disseisito [008] per breve de ingressu secundum formas inferius notandas, tam super [009] possessionibus rerum corporalium quam super iuribus, scilicet rebus incorporalibus, [010] sicut super iure pascendi et huiusmodi, utendi fruendi.
f.177] Si res disseisita ad alium transferatur ex causa donationis de voluntate disseisitoris et disseisitor suum spoliaverit feoffatum.
[012] CONTINGIT etiam multotiens quod ille qui facit disseisinam rem disseisitam [013] transfert ad alium ex aliqua causa iusta adquisitionis, et cum1 disseisitus [014] super eum portet assisam novæ disseisinæ, ipse timens assisam suum [015] spoliat feoffatum, et ita quod suus feoffatus super eum portat assisam, [016] et ita quod duæ disseisinæ in unam et eandem concurrunt2 personam et3 [017] super eundem disseisitorem,4 uterque istorum disseisitorum petit restitutionem [018] per assisam, utrique competit assisa. Refert tamen cui primo fieri [019] debeat restitutio. Et sciendum quod semper primo cognoscendum est de [020] ultima disseisina, et postea de prima, ut infra5 apparebit per exemplum. [021] Sed esto quod primus disseisitor cum feoffatum suum disseisiverit rem [022] disseisitam restituerit vero domino primo disseisito antequam breve impetraverit [023] super ipsum, et post longum intervallum vel incontinenti, [024] oportet eum6 qui ultimo disseisitus est per suum feoffatorem super utrumque [025] portare7 assisam. Et tunc cum super utrumque recuperaverit, ita [026] evanescit prima disseisina, et primo disseisitus seisinam suam non [027] recuperabit nisi per breve de ingressu, videtur quod esset iniquum, cum [028] uterque superstes sit, disseisitor et primus disseisitus. Temperandum est [029] igitur negotium ex officio iudicis, quod quidquid agatur remaneat seisina [030] cum primo spoliato sive disseisito, et facta inquisitione de secunda seisina [031] et inquisita veritate per iuratam, si constiterit feoffatum per feoffatorem [032] suum esse disseisitum contra factum suum, faciat ei excambium ad [033] valentiam, quia si per iudicium recuperaret feoffatus et secundo spoliatus [034] contra8 verum dominum, si9 verus dominus peteret per assisam versus [035] suum disseisitorem tantum vel versus utrumque, obstaret ei exceptio rei [036] iudicatæ proposita a feoffato possidente, et sic numquam recuperaret [037] per assisam, quod esset iniquum, nisi ita esset quod negligentia sua ei [038] esse deberet10 damnosa. Et si contigeret quod tenementum cum feoffato