Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 46

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 46

Next

Go to Volume: Page:

[001] utrum impetratum fuerit versus prædecessores, abbates vel priores tantum³²
[002] sub nomine dignitatis, vel simul sub nomine proprio et nomine
[003] dignitatis. Et si sub nomine proprio, tunc³³ utrum idem³⁴ habuerint³⁵
[004] nomen prædecessor et successor vel diversum, ut infra dicetur plenius. Et
[005] generaliter quicumque illorum moriatur, sive ille qui fecit sive ille cuius
[006] nomine fit, cum advocaverit, cadit breve et assisa et alio brevi opus erit.

f.175] Cui fieri debeat querela.

[008] DICTUM est supra ad quem pertineat querela de disseisina facta et ad
[009] quem non. Nunc autem dicendum cui fieri debeat et ad quem recurrendum
[010] erit cum disseisitus utramque amiserit possessionem naturalem et civilem,
[011] et cum seisinam resumere non possit auctoritate propria cum illam semel
[012] amiserit. Querela autem fieri debet¹ ei qui iurisdictionem habet, sicut
[013] principi, et non omni qui habet iurisdictionem nisi cum iurisdictione
[014] habeat coertionem, quod possit iudicium suum executioni demandare.²
[015] Non archiepiscopo, non³ episcopo nec aliis, licet iurisdictionem habeant in
[016] quibusdam. In laico vero feodo cognitionem non habent neque coertionem,
[017] quia si archiepiscopus vel episcopus vel alia persona ecclesiastica de⁴ laico
[018] feodo⁵ cognosceret et⁶ iudicaret, si iudicium per se exequeretur, competeret
[019] contra eos assisa novæ disseisinæ, quia quamvis iudicium interveniret,
[020] licet iustum esset omnino, tamen quia non haberet iurisdictionem in
[021] talibus neque coertionem non valeret. Si autem vicecomes hoc demandaret
[022] exequendum, impune eis non obediret, quod si faceret simul cum aliis
[023] caderet in assisam. Sed nonne poterit iudex ecclesiasticus de laico feodo
[024] cognoscere ratione fidei interpositæ? Non. Quia si sic faceret non haberet
[025] coertionem neque iudicii executionem, et cum⁷ in iudicio ecclesiastico
[026] cognoscatur de fidei interpositione, non tamen propter hoc mutatur
[027] iurisdictio vel cognitio super principali, quod est de laico feodo, propter
[028] incidens principali, quod est fidei interpositio, nec id quod prius et maius
[029] est et principale trahi debet ad forum alienum sive vetitum propter id
[030] quod minus est et posterius, et incidens principali vel emergens. Sicut vice
[031] versa ad forum seculare⁸ trahi non debet per id quod minus est et non
[032] principale id quod primum et principale est in foro ecclesiastico, ut si ob
[033] causam matrimonii pecunia promittatur, licet videatur prima facie quod
[034] cognitio super catallis et debitis pertineat ad forum seculare,⁹ tamen
[035] propter id quod maius est et dignius trahitur cognitio pecuniæ promissæ
[036] et debiti¹⁰ ad forum ecclesiasticum, et ubi locum non habet prohibitio

Notes

32. aut, OB, MA, MB, CM.

33. tunc refert, V, Y.

34. eundem, OA, OC, MG.

35. habuerit, LA, MC, Y; fuerit, V, MA.

1. Om., OB, MA, MB, CM.

2. mandare, LA, MC, Y.

3. nec, LA, MC, Y (corr.).

4-5. Om., OA, CE, Co.

6. vel, OB, MA, MB, CM.

7. tam, OB, CM; causa, MA.

8. secularem, OA, CE, Co, OB, MA, MC, Y, LA (corr.).

9. secularem, OA, CE, OB, MA, MC, Y, Co.

10. debitae, V, Y; debitum, OC.