Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 39

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 39

Next

Go to Volume: Page:

[001] unde assisa arramiata est super iure et proprietate per breve de
[002] recto, vel ingressu qualitercumque⁶ plus vel minus, vel per assisam mortis
[003] antecessoris. Item non competit restitutio per assisam ratione loci, sed
[004] cadit omnino sicut in dominicis domini regis, scilicet in villenagiis privilegiatis,
[005] ubi nec assisa novæ disseisinæ nec assisa⁷ mortis antecessoris nec
[006] aliud breve nisi tantum parvum breve de recto secundum consuetudinem
[007] maneriorum. Possunt tamen aliquando⁸ in maneriis dominorum esse libere
[008] tenentes et tenere per servitium militare pro homagio et servitio, et in
[009] liberum socagium et per seriantiam et per⁹ conventionem de gratia dominorum,
[010] licet hoc esset ab initio villenagium. Poterit enim quis de
[011] villenagio suo facere liberum tenementum et feodum militare si voluerit.
[012] Item non competit restitutio per assisam propter tenementum, ut si liber
[013] homo tenuerit villenagium per villanas consuetudines et servitia incerta,
[014] faciendo inde quidquid ad villenagium pertinet. Item non competit propter
[015] personam licet liberum sit tenementum, ut si villano tradatur a domino
[016] suo sine manumissione et libertate aliquod tenementum liberum tenendum
[017] per liberum servitium ad¹⁰ voluntatem domini¹¹ sine mentione heredum,
[018] quia si¹² mentio fieret de heredibus præsumi posset ex¹³ hoc quod dominus
[019] vellet eum esse liberum, quod quidem sufficere posset¹⁴ pro manumissione.
[020] Est enim ratio et regula generalis in istis duobus casibus, quod liber homo
[021] nihil¹⁵ libertatis¹⁶ propter personam suam liberam confert villenagio, nec
[022] liberum tenementum e contrario in aliquo mutat condicionem villani.
[023] Item non competit restitutio per assisam ei qui tenet ad voluntatem
[024] alicuius de anno in annum, quia apponitur terminus certus et determinatus,
[025] quia per hoc innuit¹⁷ quod voluntas concedentis est annalis, et
[026] sic nulla assisa propter tempus determinatum: ut de itinere Willelmi de
[027] Ralegha comitatu¹⁸ Bedefordiæ assisa novæ disseisinæ, si Milo. Si autem
[028] ita concessum fuerit tenementum, donec quis providerit sive ad voluntatem
[029] sive non, dum¹⁹ tamen ita²⁰ dicatur donec providerit, semper remanebit
[030] res data accipienti ut liberum tenementum donec provisum fuerit,
[031] et si numquam provideatur ita semper remanebit in feodo. <Et illud²¹
[032] idem²² dici poterit de terra²³ ad terminum annorum, ut si dicatur, Concedo
[033] f.170b] tibi tantam terram ad talem terminum et ego warantizabo etcetera.
[034] Et si aliquid amiseris pro²⁴ defectu²⁵ warantiæ volo²⁶ quod teneas terram illam
[035] ultra terminum tuum, donec tibi²⁷ reddidero quidquid amiseris²⁸ pro defectu²⁹

Notes

6. qualiter, OA, CE.

7. Om., LA MC, Y.

8. Om., OB, MA, MB, CM.

9. Om., OB, MB, MG.

10-11. Om., OB, MA, MB, CM.

12. si non, OB, MB, CM.

13-14. Om., OB, MA, MB, CM.

15. Om., OB, MA, MB, CM.

16. Om., OB, CM.

17. Om., OB, MA, MB, CM; innuitur, Y.

18. in comitatu, V, MG.

19-20. Om., OB, MB, CM; ut si, MA.

21-22. illud, OB, MB, CM; idem, MA.

23. terra data, V, OC; terra dimissa, Y.

24-25. per defectum, LA, MC.

26-30. Om., MA, MG.

27. vobis, OB, MA, CM, OC, MC; vobis vobis, OA.

28. amiseritis, OA, OB, MB, MC, CM.

29. per defectum, LA, MC.