Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 339

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 339

Next

Go to Volume: Page:

[001] illis observatur qui iurant salvo visu. Si autem omnia plana fuerint in
[002] recordo et plena, non est locus certificationi sed querens agat de convictione
[003] si voluerit.

Quando locus sit convictioni et quando non.

[005] UT autem plenius sciatur quando locus sit convictioni et quando non,
[006] videndum erit per recordum utrum assisa capta fuerit in modum assisæ
[007] vel in modum iuratæ, opposita exceptione vel non opposita. Item utrum
[008] assisa capta fuerit in præsentia tenentis vel eo absente. Si autem fuerit ibi
[009] exceptio proposita aut est peremptoria tantum brevis et non actionis,
[010] propter errorem qui provenit ex ipso nomine vel loco, sicut comitatus et
[011] villæ, et qui non tangit assisam. Hic cum assisa et actio integra remaneat,²⁰
[012] non erit loco convictioni licet iuratores falsum dixerint vel erraverint,
[013] quia non cadit nisi tantum breve durante assisa in suo statu, et de huiusmodi
[014] veritate inquiritur adeo bene quandoque sine sacramento quam²¹
[015] cum sacramento. Si autem exceptio fuerit peremptoria tam assisæ quam
[016] brevis propter errorem rei, ut si quis petat per assisam tenementum ubi
[017] petere deberet redditum, si iuratores dicant pro petente, locus erit convictioni
[018] si assisa capiatur in modum assisæ, secus si in modum iuratæ,
[019] et sic per assisam vel iuratam terminabitur actio. Si autem breve competens
[020] fuerit, et cum querens vel petens intentionem suam proposuerit et
[021] articulos brevis, excipiat²² tenens contra articulos brevis²³ et contra intentionem
[022] et illos in toto vel in parte negaverit,²⁴ tunc oportebit querentem
[023] vel petentem intentionem suam probare per assisam, quo casu si iuratores
[024] male iuraverint locus erit convictioni, quia capitur assisa de articulis
[025] supra²⁵ dictis²⁶ in modum assisæ. Si autem talis sit exceptio quæ non
[026] tangat²⁷ aliquem articulum brevis, et si ex toto concedatur intentio
[027] querentis et querela iusta videatur, tamen elidi poterit per exceptionem.
[028] Ut si incidat alia actio opposita in modum exceptionis, ut si tenens dicat
[029] se esse in possessione et iuste per conventionem sive condicionem, et hoc
[030] probare paratus sit, sic eliditur actio et assisa præcedens²⁸ cum denegari
[031] non possit. Oportet igitur probare conventionem, quæ est alia actio et
[032] extra assisam et quæ multas habet probationes. Probatur enim quandoque
[033] per instrumentum et per testes, quandoque per assisam in defectum
[034] instrumentorum captam in modum iuratæ et non assisæ de consensu et
[035] f.290] voluntate utriusque partis, quia oportet de necessitate quod
[036] consentiant, et si proponens probare noluerit¹ quod dicit exceptio erit
[037] nulla et querens obtinebit. Si autem querens se ponere voluerit² in iuratam

Notes

20. remaneant, OB, MA, MB, CE, CM, Y.

21. quandoque, V, MA.

22. accipiat, MC, LA.

23. Om., OA, LA, OC, MG.

22-23. Om., OB, MA, CM.

24. negaverint, V, OC.

25-26. contradictis, OA, LA.

27. tangit, OC, MG, CM.

28. procedens, OC, MG.

1. voluerit, V, MSS. var.

2. sic, MA, OC; noluerit, MSS. gen.