[001] bastardiæ, scilicet ubi agi oportet de necessitate per breve de recto, quia [002] exceptio bastardiæ totum terminat negotium tam super possessione [003] quam super proprietate, quod quidem non facit assisa neque consanguinitas [004] nisi tantum super possessione. Et unde inter coniunctas personas [005] locum non habebit sed tantum inter extraneas, licet videatur prima [006] facie quod inter coniunctas personas procedi possit in cognitione bastardiæ, [007] ad hoc quod si ille cui obicitur8 se legitimum probare non possit, [008] cadat ab actione sua et a causa vel seisinam amittat, secundum quod [009] obiecta fuerit petenti vel tenenti, et sic terminetur negotium secundum [010] quosdam. Sed quia poterit adeo de facili se probare legitimum et facere [011] se coniunctam personam, et sic pervenire possit in casum a quo incipere [012] non possit assisa nec locum habere nisi tantum breve de recto, ideo [013] non tenet exceptio bastardiæ non magis quam assisa. Si vero bastardia [014] obiciatur, quandoque terminatur in foro seculari quandoque in foro ecclesiastico, [015] secundum quod inferius dicetur plenius de eodem tractatu. Si [016] autem cum obiecta non fuerit dicant iuratores in veredicto suo quod petens [017] bastardus sit simpliciter, vel cum tali adiectione quod natus fuit ante [018] matrimonium, tunc non procedet assisa quia vacua est petitio et cadit. [019] Eodem modo dici poterit de tenente, ut de ultimo itinere Martini de [020] Pateshilla in comitatu Eboraci circa finem rotuli. Item eodem modo si sic [021] obiecta fuerit quod petens natus fuit ante matrimonium per duos annos [022] vel9 tres, et partes inde se posuerint in iuratam, et iuratores dicant [023] f.280b] absque aliqua mentione bastardiæ quod talis sit propinquior [024] heres et quod antecessor suus obiit seisitus ut de feodo et post terminum, [025] ita quod omnes articuli brevis concurrant, non erit ulterius inquirendum [026] de bastardia quia legitimitas sic probatur indirecte. Ut de itinere Willelmi [027] de Ralegha in comitatu Cantiæ, assisa mortis antecessoris,10 si Adam le [028] Gardiner: nec erit in hac parte locus convictioni propter partium consensum. [029] Si autem bastardia non11 obiciatur ut supra erit contrarium. Item [030] videndum erit12 in persona cuius procedi debeat inquisitio bastardiæ, quia [031] refert utrum ille cui obicitur vel qui obicit maioris sit ætatis vel minoris. [032] De eo autem qui est infra ætatem et tenens non procedit13 inquisitio ante [033] ætatem, ut si custos dicat quod nihil tenet nisi in custodia cum tali qui [034] est infra ætatem, et excipiatur quod talis bastardus sit. Ut de itinere [035] Martini de Pateshilla in comitatu Cantiæ anno regis Henrici undecimo de [036] termino Sancti Michælis incipiente duodecimo, assisa mortis antecessoris,14 [037] si Willelmus de Herst:15 et sic remansit inquisitio usque ad ætatem. In [038] eodem autem itinere videtur contrarium in assisa mortis antecessoris, si