Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 26

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 26

Next

Go to Volume: Page:

[001] sive assisa triplex <et pœna multiplex, ut infra de restitutione damnorum>.
[002] Est enim personalis quia persequitur eum qui fecit disseisinam
[003] propter factum quia ipse fecit, persequitur etiam eum ad pœnam propter
[004] iniuriam, persequitur etiam rem quoad restitutionem, et in hoc est rei
[005] persecutoria. Persequitur etiam quandoque unicam personam quantum ad
[006] hæc omnia, et quandoque duas personas vel plures, secundum quod duo
[007] fuerint disseisitores principales vel plures, et secundum quod res ad ipsos
[008] pervenerit per ipsam disseisinam, vel post disseisinam per translationem
[009] statim¹¹ vel post tempus. Persequitur etiam quandoque unicam personam
[010] quantum ad pœnam propter factum et iniuriam, et aliam personam quantum
[011] ad rei restitutionem cum rem detineat, quarum nulla sine alia poterit
[012] respondere per se, quia disseisitor non habet quid restituat licet teneatur
[013] ad pœnam, nec ille qui rem detinet, licet possit restituere, nullam¹² iniuriam
[014] fecit. Coniunctis¹³ igitur utrisque¹⁴ personis in unam, tunc demum procedatur
[015] per assisam et non aliter. Persequitur etiam quandoque plures
[016] f.165] personas quantum ad pœnam et plures quantum ad rei restitutionem,
[017] secundum quod res in plures manus devenerit post disseisinam,
[018] vel secundum quod in plura capita in ipsa disseisina divisa fuerit et partita.
[019] Adquiritur vero per assisam istam non solum ipsa res spoliata corporalis,
[020] verum etiam omnes fructus medio tempore percepti.¹ Item non solum ipsa
[021] res, sed in ipsa re pax et quies. Item non solum pax et quies in proprio, sed
[022] libertas et perturbationis evacuatio,² de quibus mentio facta est in principio.
[023] Item quoniam³ ad omnes non pertinet huiusmodi querela quamvis in
[024] possessione fuerit, videndum est igitur cui competat remedium per assisam,
[025] et ad quem pertineat querela, et cui fieri debeat et quando, et
[026] similiter ad quem non pertineat. Et sciendum quod tantum pertinet ad
[027] eos querela qui nomine suo proprio tenementa tenent⁴ et non alieno, sive
[028] ad vitam sive in feodo, sed non ad terminum annorum, licet aliud habeat
[029] remedium. Et quicumque sint tales, masculus vel femina, maior vel minor,
[030] liber vel servus, in suo casu, et sive per se in propria persona sive per procuratorem
[031] vel familiam vel firmarium, vel alios quoscumque qui suo
[032] nomine fuerint in seisina, cum per tales possideant, quia ille possidet cuius
[033] nomine possidetur: et unde si quis tales qui⁵ nomine dominorum fuerint in
[034] seisina eiecerit, domino competit assisa et non illis, ut inferius dicetur ad
[035] exemplum. Nulli autem competit qui in seisina fuerit nomine alieno, quia
[036] talis non possidet licet fuerit in seisina, sicut procurator, custos ratione
[037] custodiæ, firmarius sive fructuarius nomine⁶ firmæ, servus proprius vel⁷
[038] alienus, hospes vel alius quicumque, talibus enim non competit assisa cum

Notes

11. Om., OB, MA, MB, CM.

12. ullam, V.

13. convictis, MA, Y.

14. utriusque, MSS. var.

1. percepti cui competit querela, OB, OC, MA, MG, V.

2. evacuitas, OB, MA, MB, CM.

3. quandoque, MA, MG, CM.

4. teneant, MB, CM; teneat, OC, MA.

5. Om., LA, MC.

6. ratione, MA, V.

7. sive, OB, MA, MB, CM.