Harvard Law School Library
Bracton Online -- Latin
Previous   Volume 3, Page 24  Next    

Go to Volume:      Page:    



[001] legis auxilium invocat qui in legem committit. Lex enim se ei gratis obtulit,
 [002] quam quidem recusans usus est viribus et non lege. Et ideo ei non subveniet,
 [003] quia cum potuit noluit, et cum velit non poterit. Eodem modo
 [004] respondebit ei minister iuris cuius iurisdictionem minus licite sibi usurpa-
 [005] f.164] vit. Item esto quod disseisitor cum disseisinam fecerit, statim et
 [006] eodem die vel in crastino rem spoliatam ad alium transtulerit ex quacumque
 [007] causa, poterit ille ad quem res translata est incontinenti eici a vero
 [008] domino disseisito, sicut ipse primus et principalis disseisitor, quia verus
 [009] dominus semper sibi retinuit civilem possessionem quamvis naturalem
 [010] amitteret. Eodem modo si per assisam novæ disseisinæ velit agere versus
 [011] utrumque recuperabit, quia uterque fecit ei disseisinam principaliter,
 [012] scilicet primus disseisitor abstulit ei naturalem possessionem et secundus
 [013] civilem, et uterque coniunctus cum1 alio2 simul abstulit ei utramque,
 [014] civilem scilicet et naturalem. Et unde neuter eorum sine alio respondebit.
 [015] Sed3 unus, scilicet primus, tenetur ex disseisina tantum ad pœnam et non
 [016] ad restitutionem, quia non habet quod restituat. Secundus vero tenetur ad
 [017] utrumque, tam ad pœnam quam ad restitutionem. Ad pœnam quia abstulit
 [018] civilem possessionem, et ad restitutionem quia habet rem quæ debet
 [019] restitui. Secus autem est si res post disseisinam per longum intervallum
 [020] transferatur ante brevis impetrationem, et ubi primus et principalis disseisitor
 [021] tantum tenetur ad pœnam propter iniuriam, et ille ad quem res per
 [022] intervallum translata fuerit tantum ad restitutionem secundum virtutem
 [023] assisæ, ut infra dicetur. Item esto quod primus disseisitor post disseisinam
 [024] statim fuerit ab alio disseisitus, poterit verus dominus si voluerit ultimum
 [025] disseisitorem incontinenti eicere, sed non post intervallum supra dicta
 [026] ratione. Et eodem modo si per assisam velit agere, poterit versus utrumque
 [027] et versus utrumque recuperare. Si autem ad tempus dissimulaverit, poterit
 [028] ille primus disseisitor versus suum disseisitorem recuperare si agere velit
 [029] per assisam. Posset etiam eum ab initio incontinenti reicere, ut infra de
 [030] translationibus4 ubi plus de hac materia, sine regressu aliquo quem ille
 [031] secundus disseisitor habere poterit. Item quæritur de recenti reiectione an
 [032] vicecomes debeat intromittere. Videtur quod sic quamvis quidam dicunt5
 [033] contrarium, sed ad certum tempus et non imperpetuum, nec debet se
 [034] ingerere ex officio suo nisi hoc postulet disseisitus, quia si fecerit cadit in
 [035] assisam. Item videre debet vicecomes cum fuerit requisitus utrum violentia
 [036] pro qua requiritur iusta sit vel iniuriosa. Si autem iniuriosa, se non
 [037] intromittat ad alicuius instantiam ne incidat in assisam, ut si aliquis alium
 [038] disseisiverit iniuste, et disseisitus ad hoc nitatur ut disseisitorem suum
 [039] incontinenti reiciat: si vicecomes vim disseisiti quæ iusta est amoveat, et

Notes

1-2. Om., MA, MB, CM; et alio, OB.

3. si, LA, MC.

4. transactionibus, OC, MG; transgressionibus, V.

5. dicant, OB, MB, CM.

Contact: specialc@law.harvard.edu
Page last reviewed April 2003.
© 2003 The President and Fellows of Harvard College