Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 197

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 197

Next

Go to Volume: Page:

[001] tricensimo secundo comitatu Suthamtoniæ de quadam aqua trestornata²⁶
[002] in insula de Wyth inter Simonem de Bendenge querentem et Iordanum de
[003] Insula. Et quæ nunc dicta sunt sufficiant exempli causa, ut sciatur qualiter
[004] tollenda sunt nocumenta et qualiter per assisam reformanda sint omnia
[005] et²⁷ in pristinum statum reducenda. Item de stagno et gurgite levato vel
[006] prostrato ad nocumentum iniuriosum, videndum erit utrum omnino levatum
[007] sit in tenemento ipsius querentis cum habeat tenementum ex utraque
[008] parte ripæ. In quo casu potius erit ibi disseisina de libero tenemento quam
[009] assisa de nocumento. Si autem levatum vel prostratum omnino in tenemento
[010] illius de quo queritur, ibi erit potius assisa de nocumento quam de
[011] libero tenemento, cum hoc totum sit in alieno. Si autem pars quædam in
[012] proprio et pars quædam in alieno, ut²⁸ si aqua dividatur per medium, tunc
[013] pro ea parte quæ fuerit in proprio locum habebit assisa novæ disseisinæ de
[014] libero tenemento, et pro ea parte quæ fuerit in alieno locum habebit assisa
[015] de nocumento: et sic duæ erunt assisæ de uno²⁹ facto. Et cum onerosum sit
[016] utramque³⁰ prosequi, videndum erit³¹ quæ illarum debet³² præferri ad
[017] iniuriam ex toto tollendam, ne pro una parte³³ procedat et pro alia infecta
[018] remaneat. Et si velitis corrigere per assisam novæ disseisinæ totum quod
[019] actum est de libero tenemento, hoc esse non poterit, quia assisa illa non
[020] comprehendit assisam de nocumento quod³⁴ factum est in alieno. Melius
[021] est igitur quod per assisam de nocumento³⁵ per quam poterit utraque
[022] terminari, quia assisa de nocumento extendit se ad fundum alienum, et³⁶
[023] assisa novæ disseisinæ de libero tenemento extendit se ad fundum alienum,³⁷
[024] in eo quod nociva est et iniuriosa, licet se non extendat³⁸ quantum
[025] ad liberum tenementum. Et sic assisa de nocumento terminat utramque,
[026] f.235] scilicet quod nocumentum tollatur et quod res ad statum pristinum
[027] reducatur. Item ex uno facto plures possunt esse disseisinæ de libero
[028] tenemento et¹ plura nocumenta iniuriosa eodem modo. Plures disseisinæ de
[029] libero tenemento,² ut si quis fossatum levaverit in fundo alieno invito
[030] domino, per hoc facit disseisinam de libero tenemento ei qui dominus est,
[031] et obstructionem viæ et diversionem aquæ quæ sunt quasi nocumenta
[032] iniusta³ secundum quosdam licet in alieno. Sed omnes terminari possunt
[033] per unicam assisam de libero tenemento cum surgant ex uno facto, per
[034] facti emendationem. Si autem una vel ambæ erigantur quæ nocent, adhuc
[035] poterit iniuria remanere pro parte. Et ideo melius est quod una assumatur
[036] quæ totum terminat negotium. Eodem modo potest quis facere in suo ex

Notes

26. restornata, MA, MB; retornata, MG.

27. Om., OA, CE, MA, MB.

28. vel, MA, MB.

29. novo, OA, CE, MA.

30. utraque, V, MA.

31. Om., CE, Y.

32. debeat, MB; deberet, V.

33. Om., MA, MB.

34-35. Om., MB, MA (marg.).

36-37. Om., V, MB, MG, LA.

38. extendant, OA, CE, OC, MC; extendit, CM.

1-2. Om., OA, CE, Y, MA, MB.

3. iusta, LA, MC.