[001] de tali villa quam in ea habere debet ut dicit, et sicut rationabiliter etcetera. [002] Eodem modo de piscaria.
Item de piscaria.
[004] PRÆCIPLMUS tibi quod iustities talem quod iuste etcetera permittat talem [005] habere communam piscariæ suæ in aqua sua de tali villa quam in ea [006] habere debet et solet ut dicit, sicut rationabiliter etcetera.25 Breve autem [007] de habendo rationabile estoverium vicecomiti directum quod iustitiet ut26 [008] supra.27 Breve autem de conventione vicecomiti directum quod iustitiet [009] infra.28 Officium vero vicecomitis est in hac parte quod in præsentia partium [010] convenire faciat hundredum sive wapentakium. Et imprimis videat [011] in cuius fundo sive tenemento illud opus novum factum fuerit. Et si in [012] fundo illius de quo queritur inveniatur factum iniuste et ad nocumentum [013] liberi tenementi querentis, si hoc constiterit per iuratam, vicecomes amovere [014] faciat per visum recognitorum id quod nocet ad custum delinquentis, [015] et illud fieri faciat sicut esse solet et debet. Si autem rex voluerit quod [016] huiusmodi nocumenta terminentur coram iustitiariis suis quibuscumque, [017] tunc fiat breve in hac forma.
Si coram iustitiariis tunc sic.
[019] REX vicecomiti salutem. Questus est nobis talis quod talis iniuste etcetera, [020] levavit quoddam fossatum vel quædam alia, ut supra in primo brevi per [021] ordinem, in tali villa ad nocumentum liberi tenementi sui in eadem villa [022] vel in alia, post ultimum reditum etcetera. Et ideo tibi præcipimus quod si [023] idem talis fecerit te securum etcetera, tunc facias duodecim liberos et [024] legales homines de visneto illo videre fossatum illud, vel alia superius [025] nominata, et tenementum illud, et nomina eorum imbreviari. Et summone [026] eosdem per bonos summonitores quod sint coram iustitiariis nostris ad [027] primam assisam etcetera, parati inde facere recognitionem. Et pone per [028] vadium et salvos plegios præfatum talem vel ballivum eius etcetera, ut [029] supra de nova disseisina de libero tenemento. De officio vicecomitis et aliis [030] fiet29 ut supra de assisa novæ disseisinæ de libero tenemento, præterquam [031] de visu iuratoribus faciendo. In quo casu querens faciat visum iuratoribus [032] de eo quod nocet, qualecumque sit illud vel quantum vel per quas metas, [033] ut certa res in iudicium deducatur, et ut scire30 possit utrum plus posuerit [034] in visu suo vel minus quam noceat vel etiam nihil, ut inde certificare [035] f.234] possint31 iustitiarios32 cum fuerint requisiti. Item utrum nocumentum [036] iustum sit vel iniuriosum, magnum vel minimum vel omnino [037] nullum licet damnosum, ut per hoc scire possint utrum querela pertineat [038] ad querentem vel non. Item videre oportet tenementum cui nocitum est