Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 153

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 153

Next

Go to Volume: Page:

[001] alieno ius sibi usurpaverit, in²⁷ alieno²⁸ vel prosternendo arbores vel succi-
[002] f.217] dendo vel lapides finales amovendo ut prædictum est? Imprimis
[003] ante assisam capienda sunt vadia si fieri possit, et ita emendabitur transgressio
[004] per captionem vadiorum. Et si se devadiari non permiserit,¹ recurrendum
[005] est ad breve de² nova disseisina,³ et cadit assisa in iuratam, et
[006] duplicabitur pœna transgressionis, vel donec sciatur utrum ius clamaverit
[007] vel non. Et eodem modo si quis vastum fecerit vel destructionem in tenemento
[008] quod tenet ad vitam suam, in eo quod modum excedit et rationem,
[009] cum tantum ei concedatur rationabile estoverium et non vastum, facit
[010] transgressionem. Et si talis impediatur per aliquen cuius interfuerit sicut
[011] parens vel amicus, ille tenens assisam non habebit. Intentio enim talis
[012] liberabit a disseisina, quia in eo quod tenens abutitur male utendo et
[013] debitum usum et modum debitum excedendo, non poterit dicere quod
[014] disseisitus est quia tantum rationabilis usus ei conceditur. Et si per aliquod
[015] tempus forte abusus fuerit ultra modum, talis seisina nulla erit, quia non
[016] est seisina⁴ quæ trahit ad abusum sed præsumptio iniuriosa. Et ideo causa
[017] et intentio liberat impedientem. Sed hoc per assisam in modum iuratæ
[018] captam declarari oportebit, scilicet utrum⁵ sit⁶ vastum vel rationabile estoverium.
[019] Item cadit quandoque assisa in perambulationem si fuerit incertum
[020] in quo comitatu vel in cuius fundo⁷ tenementum illud de quo agitur
[021] extiterit.

Item vertitur assisa quandoque in iuratam propter transgressionem districtionis, fieri enim poterit disseisina sub colore districtionis.

[023] VERTITUR etiam aliquando assisa in iuratam propter transgressionem districtionis.
[024] Districtio enim aliquando facit disseisinam et aliquando transgressionem
[025] maiorem vel minorem, et secundum hoc terminabitur negotium
[026] in modum assisæ si ibi fuerit disseisina, vel vertetur assisa in iuratam si ibi
[027] fuerit transgressio maior vel minor. Et unde cum assisa fuerit impetrata
[028] super iniuria districtionis, si non possit valere ut assisa ad terminandum
[029] disseisinam, valeat tamen ut iurata ad terminandum transgressionem.
[030] Transgressio enim esse poterit maior et⁸ minor. Maior, ut si⁹ non sit
[031] omnino disseisina, tamen non multum differens a disseisina, quasi ei proxima
[032] et vicina, ut licet per districtionem non impediatur quis omnino uti,
[033] tamen erit transgressio vicina disseisinæ, si ad commodum uti non possit
[034] propter districtionem nimis transgressivam vel excessivam¹⁰ ultra modum
[035] et mensuram debitam. Item poterit esse transgressio simplex, duplex,
[036] triplex, quadruplex¹¹ et multiplex. Simplex, sed gravis, ut si fiat districtio

Notes

27-28. Om., LA, MG; sic, MSS. gen.

1. permittunt, OB, MA, MB.

2-3. novæ disseisinæ, MA, CM, Y.

4. Om., OB, MA, MB.

5. ubi, OB, MA, MB, CE, Y; ibi, OA.

6. sit ibi, MG, CM, LA, MC.

7. feodo, OB, MA, MB.

8. vel, V, MA, MB.

9. Om., OB, MA, MB.

10. concessivam, OB, MA, MB.

11. quadriplex, LA, MC.