Quando convictio locum habere debeat et quando non.
[002] UT autem sciatur quando locum habeat convictio et14 quando non, videndum [003] erit15 utrum assisa capiatur in modum assisæ vel in modum iuratæ. In [004] modum assisæ sic, ut si fundata intentione querentis tenens se statim ponat [005] in assisam sine aliqua exceptione, et respondeat intentioni querentis quod [006] non disseisivit eum, et inde16 ponat se super assisam: et iuratores dicant [007] simpliciter quod non disseisivit eum,17 vel quod disseisivit sine18 aliqua [008] causa adiecta, si falsum dixerint sive in principali et in iis quæ tangunt [009] actionem et assisam, sive in iis quæ tangunt exceptiones, nisi iustus error [010] et probabilis eos excusaverit, convinci poterunt in iis quæ tangunt assisam. [011] Ut si dicant quod19 disseisivit talem iniuste cum non disseisiverit, vel e [012] converso, vel si dicant quod tenens disseisivit querentem de libero tenemento [013] cum teneret in villenagio, vel e converso, et huiusmodi. Vel si dicant [014] aliquid quod tangat exceptionem et non actionem neque assisam, sed non [015] simpliciter sed cum causæ adiectione, ita scilicet, quod querens disseisiri [016] non potuit de libero tenemento quia villanus est20 et tenuerit in villenagio, [017] cum liber sit et libere tenuerit, vel e converso: si ille querens postmodum [018] docere possit21 contrarium, iuratores convicti sunt de periurio quia assisa [019] capta est in modum assisæ et non iuratæ. Si autem proposita querela [020] querentis, respondeat tenens intentioni quod querens disseisiri non potuit [021] f.216] de libero tenemento quia villanus est et tenuit in villenagio, et querens [022] dicat simpliciter quod non, nihil replicando, cum per negationem sit1 [023] res dubia, oportet quod tenens probet exceptionem per parentes quos [024] statim habeat ad manum, si possit, vel ad diem, vel per assisam. Et quo [025] casu sive per parentes sive per assisam probaverit, cum inde se posuerit in [026] assisam in modum iuratæ capiendam, sive iuratores dicant pro una parte [027] sive pro alia, non sunt convincendi, quia hic est potius probatio exceptionis [028] per iuratam quam captio assisæ per assisam. Nec etiam sive verum [029] dicant sive falsum, non propter hoc præiudicabitur querenti in2 causa [030] status, et sic in hoc casu semper incumbit probatio tenenti. Sed esto quod [031] querens sic respondeat exceptioni per quam dicitur quod villanus sit, et [032] ipse replicando dicat quod sit liber, adhuc incumbit probatio tenenti, quam [033] quidem si aliquo modo probaverit, probet querens contrarium si possit per [034] probationem validiorem replicando. Si autem excipiens non probaverit, non [035] erit necesse quod querens probet contrarium replicando quasi exceptio [036] nulla. Si autem non sint parentes qui ex aliqua parte producantur, de [037] necessitate recurrendum erit ad assisam ut in modum iuratæ terminetur
Volume 3, Page 150
Next