Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 3, Page 149

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 3, Page 149

Next

Go to Volume: Page:

[001] simul, A. qui fecit disseisinam et B. qui potest restituere. A. nihil
[002] potest dicere quare assisa remaneat. B. si dicat contra assisam quod ipse
[003] sit dominus proprietatis, et quod A. qui eum iniuste disseisivit illam ei
[004] gratis obtulit et illam sic oblatam recepit, replicare poterit idem C. quod ex
[005] quo idem A. iniuste eiecit ipsum et sine iudicio, et ita quod ipse de tali
[006] disseisina impetravit contra ipsum A., et ita quod⁷ præceptum fuit vicecomiti
[007] quod tenementum illud faceret esse in pace usque ad adventum
[008] iustitiariorum, non potuit idem A. illud ad alium transferre sine præiudicio
[009] ipsius C., et unde si idem A. illud postmodum ei gratis offeret, illud recipere
[010] non deberet, quia hoc esset in præiudicium ipsius C., licet in nullum præiudicium
[011] ipsius A. Et perinde erit versus ipsum C. ac si seisinam suam sine
[012] iudicio usurpasset versus ipsum A. Item difficultas iudicii impedit restitutionem,
[013] et quo casu partes induci poterunt ad concordiam, ut si nullo modo
[014] terminari possit⁸ negotium. Secus tamen est si aliquo modo quamvis⁹ cum
[015] difficultate. Item res iudicata, maxime si iustum intervenerit iudicium.
[016] Item intrusio impedit restitutionem, dum tamen non currat tempus per
[017] negligentiam, hoc est si incontinenti reeiciatur.¹⁰ Item exceptio finis facti
[018] impedit restitutionem in suo casu. Item sunt alia plura de quibus ad
[019] præsens non recolitur, sed ista sufficient¹¹ exempli causa.

f.215b] Item sunt quædam exceptiones quæ sunt quasi extra assisam et non tangunt sed perimunt breve quandoque, et quandoque differunt assisam.

[021] ITEM sunt quædam exceptiones quæ assisam omnino perimunt, sed breve
[022] et non actionem, licet ad tempus differant, sicut exceptio contra iurisdictionem.
[023] Item exceptio quæ datur contra breve. Item exceptio quæ datur
[024] contra personam querentis. Item exceptio quæ competit ex persona tenentis.
[025] Item exceptio quæ competit ex loco et tempore. Item exceptio quæ
[026] competit contra iuratores quia sunt minus sufficientes et essoniabiles sive
[027] recusabiles, vel licet sint competentes, non tamen sunt¹² præsentes. Et cum
[028] omnes istæ exceptiones, sive sint peremptoriæ sive dilatoriæ, sunt quasi
[029] extra assisam vel præter. Et ideo non in modum assisæ sed in modum
[030] iuratæ terminantur quasi per consensum partium. Cum unus dicat ita esse
[031] et alius dicat contrarium, quasi extra assisam, et petat quilibet eorum quod
[032] sua veritas inquiratur. Et ideo conventionem non recipiunt, quia si qua¹³
[033] partium venire vellet contra dicta iuratorum, ita diceret probationem
[034] suam esse falsam, cum veredictum iuratorum in hoc casu non sit assisa sed
[035] probationis exceptionis, quia qui excipit probare debet exceptionem. Et
[036] eodem modo qui replicat contra exceptionem probare debet replicationem.

Notes

7. Om., OB, MA, MB.

8. posset, MA, CM; poterit, MG. Y.

9. licet, OB, MA, MB.

10. reiciatur, MSS. var.

11. sufficiant, OB, MA, MB, CE, CM; sufficiunt, V, MG.

12. sint, OA, LA.

13. sic, MSS.