Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 40

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 40

Next

Go to Volume: Page:

[001] mare⁵¹ et litora maris, quasi mari⁵² accessoria. Nemo igitur⁵³ ad litus maris
[002] accedere prohibetur, dum tamen villis et ædificiis abstineat, quia litora
[003] non⁵⁴ sunt iure gentium communia sicut et⁵⁵ mare. Immo ædificia, si⁵⁶ in
[004] f.8] mari sive in litore⁵⁷ posita fuerint, ædificantium sunt¹ de iure gentium,
[005] et ita in hoc casu solum cedit ædificio, licet alibi² contrarium, quod
[006] ædificium cedit solo.

Quædam publicæ.

[008] PUBLICA vero sunt omnia flumina et portus. Ideoque ius piscandi omnibus
[009] commune est in portu et in fluminibus. Riparum etiam usus publicus³ et
[010] iuris⁴ gentium sicut ipsius fluminis. Itaque naves ad eas applicare, funes
[011] arboribus ibi natis religare, onus aliquod in his reponere, cuilibet liberum
[012] est sicuti per ipsum flumen navigare. Sed proprietas earum⁵ est illorum
[013] quorum prædiis adhærent, et eadem de⁶ causa arbores in eisdem natæ
[014] eorundem sunt. Et hæc intellegenda sunt de fluminibus perennibus, quia
[015] temporalia possunt esse privata. Publica autem ita accipiuntur, quæ sunt
[016] omnium populorum, id⁷ est⁹ quod spectant⁸ ad usum hominum tantum.
[017] Communia vero dici poterunt aliquando, quæ sunt omnium animantium.

Quædam universitatis.

[019] UNIVERSITATIS vero sunt, non singulorum, quæ sunt in civitatibus ut¹⁰
[020] theatra, stadia et huiusmodi, et si qua sunt in civitatibus¹¹ communia.
[021] Dicuntur vero¹² theatra a theorando, id¹³ est¹⁴ inspiciendo. Stadium vero
[022] dicitur octava pars miliarii, quod, ut dicitur Hercules uno anhelitu currebat
[023] et postea stabat. Et dicuntur ista¹⁵ universitatis dominio et usu. Alia
[024] autem dicuntur universitatis esse non usu, sed dominio et fructu, ut fundi
[025] et servi civitatum,¹⁶ qui¹⁷ ita sunt omnium civium, ita quod nullius per se.

Quædam sacræ et religiosæ quæ sunt deo consecratæ.

[027] RES vero sacræ, religiosæ, et sanctæ in nullius bonis sunt. Quod enim
[028] divini¹⁸ iuris est, id in nullius hominis bonis est, immo¹⁹ in bonis dei
[029] hominum censura.

Quædam singulorum.

[031] ITEM sunt res singulorum, ut mea, tua, dominio et usu, sicut fundi, civitates
[032] et servi. Et sunt sacra quæ rite et per pontifices deo consecrata sunt,

Notes

51. mare immo ædificia, MG, CM.

52. maris, V, HA.

53. enim, V, OB, MA, MB, CE, Y.

54. Om., V, Y, (* MC).

55. Om., MA, Y.

56. sive, OB, OC, MB, CM, LA, HA, MG.

57. litore maris, OC, MG, CM.

1. item, MG, CM.

2. alicui, OB, MB; alii, MA.

3. publicus est, V, Y.

4. iure, MB; iur., OB, OC, MA, CM, Y; de iure, V.

5. illarum, MG, CM.

6. Om., MA, MB.

7-9. id quod spectat, OB, MB.

7-8. et, MG, CM.

10-11. Om., MG, CM.

12. Om., MG, CM.

13-14. et, MG, CM (inspicienda).

15. illa, MA, CE.

16. civitatis, MA, MB; civitat., MSS. var.; omnium civitatum, MG.

17. quæ, OB, MB; quia, MA, HA.

18. semi, OA, OB, OC, MB, CE.

19. enim, OB, MB.