Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 37

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 37

Next

Go to Volume: Page:

[001] dominica potestas. Et dicuntur servi esse in statu libero donec dominus
[002] versus eos sibi perquisierit⁸ per legem terræ, nec⁹ habebit potestatem aliquam
[003] in eis vel liberis suis, terris vel aliis bonis¹⁰ ipsorum,¹¹ donec corpus
[004] quod principale est disrationaverit, secundum quod inferius dicetur. Cum
[005] autem dominus per negligentiam vel impotentiam sui¹² seisinam de fugitivo
[006] suo amiserit, si resumptis viribus contra privilegium fugitivum reduxerit,
[007] vel cum fugitivus redierit ipsum retinuerit, pœnam debitam non evadet,
[008] cum hoc sit contra pacem. <Infra¹³ plus de hac materia¹⁶ de placito de
[009] nativis et fugitivis, qualiter¹⁵ revocantur in servitutem qui sunt extra
[010] potestatem dominorum et in fuga.¹⁸> <Sed¹⁷ si extra villenagium inventus
[011] fuerit, cum dominus negligens fuerit in prosecutione, capi non poterit
[012] nec retineri non magis quam liber homo, et si fuerit, inde habebit querelam
[013] de imprisonamento.>

De dominico domini regis et de condicione personarum tenentium de dominico: non dico de manerio.

[015] IN dominico domini regis plura sunt genera hominum.¹⁹ Sunt enim ibi²⁰
[016] servi sive nativi, ante conquestum, in conquestum et post. Et tenent villenagia
[017] et per villana servitia et incerta, qui usque in hodiernum diem villanas
[018] faciunt consuetudines et incertas, et quidquid eis præceptum fuerit,
[019] dum tamen licitum et honestum.²¹ Fuerunt²² etiam in conquestu liberi
[020] homines qui libere tenuerunt tenementa sua per libera servitia, vel²³ liberas
[021] consuetudines, et cum per potentiores eiecti essent, postmodum reversi receperunt
[022] eadem tenementa sua²⁴ tenenda in villenagio, faciendo inde opera
[023] servilia, sed certa et nominata. Qui²⁵ quidem dicuntur glebæ ascripticii, et
[024] nihilominus liberi, quia licet faciant opera servilia, tamen non faciunt ea
[025] ratione personarum sed ratione tenementorum. Et ideo assisam novæ disseisinæ
[026] non habebunt, quia tenementum est villenagium, quamvis privilegiatum,
[027] sed nec assisam mortis antecessoris, sed tantum parvum breve
[028] de recto secundum consuetudinem manerii. Et ideo dicuntur glebæ ascripticii,
[029] quia tali gaudent privilegio quod a gleba amoveri non poterunt, quamdiu
[030] solvere possunt²⁶ debitas pensiones, ad quoscumque pervenerit dominicum
[031] domini regis. <Nec compelli poterunt ad tale tenementum tenendum
[032] nisi velint.> Est et²⁷ aliud genus hominum in manerio domini regis, et
[033] f.7b] tenent²⁸ de dominico et²⁹ per easdem consuetudines et servitia vil-

Notes

8. perquisiverit, MA, MB, Y.

9. non, OB, MA, MB.

10-11. suis bonis, OB, MB.

12. suam, MB, OC, CM; sui suam, MA.

13-16. Om., OB, MA, MB, CE, Y, HA; rubrica, OA, LA, MC, MG.

13-14. invenies plus de hac materia infra, OC, MG, CM.

15-16. Om., OC, MG, CM.

17-18. Om., OB, MB, CE, Y.

19. homini, MA, MB.

20. Om., MA, MB.

21. honestum fuerit, MG, CM.

22. fuerit, OB, MA, HA.

23. vel per, V; et, OB, MA, MB, Y, HA.

24. Om., MB, CM.

25. quæ, MA, MG, CM.

26. poterunt, OB, CM, HA; poterint, MB.

27. etiam, MA, OC.

28. sunt, MG, CM.

29. Om., MA, HA.