[001] quod cum ipse appellatus veniret coram ipso appellante et staret inter [002] plures, ipsum28 non cognovit nec scivit ipsum ab aliis discernere. Poterit [003] etiam plura alia petere sibi allocari, de die et hora et variatione, et aliis [004] pluribus, secundum quod inferius dicetur de appellis. Ad exceptiones istas [005] oportet quod appellans respondeat ad singulos articulos per ordinem, ut sic [006] remaneat appellum ad iudicium. Et tunc videndum quis possit et debeat [007] iudicare. Et sciendum quod non ipse rex, quia sic esset in querela propria [008] actor et iudex in iudicio vitæ et membrorum et exheredationis, quod quidem [009] non esset si querela esset aliorum. Item iustitiarius non, cum in iudi- [010] f.119b] ciis personam domini regis cuius vices gerit repræsentet. Quis [011] ergo iudicabit? Videtur29 sine præiudicio melioris sententiæ quod curia et [012] pares iudicabunt, ne maleficia remaneant impunita, et maxime ubi periculum [013] fuerit vitæ et membrorum vel exheredationis, cum ipse rex pars actrix [014] esse debeat in iudicio. Sed in hac parte ut videtur erit distinguendum quale [015] sit factum de quo proponitur appellum, utrum scilicet sit30 ibi felonia vel [016] transgressio, quia quælibet transgressio dici non debet felonia, quamvis e [017] converso. Si autem ibi fuerit felonia, tunc iudicanda sunt verba appelli, [018] ordo et processus, ut sciri possit si inter appellantem et appellatum iungi [019] possit duellum, quia31 si ad appellum accusantis paratus esset appellatus [020] sine responsione vadiare duellum, præcedere deberet examinatio ut prædictum [021] est. Et si sine examinatione contra iustitiam esset vadiatum, per [022] examinationem posset devadiari. Si autem tale sit factum quod debeat32 ibi [023] magis transgressio quam felonia denotari remanebit duellum, sed tunc33 [024] videndum utrum transgressio illa quæ tangit regem gravis fuerit vel levis, [025] sive sibi, sive uxori et34 pueris. In suis vero poterit rex iniuriari. Si autem [026] levis fuerit transgressio quæ pœnam infligat pecuniariam tantum et levem, [027] bene possunt iustitiarii sine paribus iudicare. Si autem gravis fuerit et [028] proxima exheredationi, quod redemptionem inducat, ibi debent pares iustitiariis [029] associari, ne ipse rex per seipsum vel iustitiarios suos35 sine paribus [030] actor sit et iudex.
De crimine falsi et suis speciebus.
[032] EST et aliud genus criminis læsæ maiestatis quod inter graviora numeratur, [033] quia ultimum inducit supplicium et mortis occasionem, scilicet crimen falsi, [034] in quadam sui specie, et quod tangit coronam domini36 regis, ut si aliquis [035] accusatus fuerit vel convictus quod sigillum domini regis falsaverit, consignando [036] inde cartas et brevia, vel si cartas confecerit et brevia et signa [037] apposuerit adulterina, quo casu si quis inde inveniatur culpabilis vel seisi-
Volume 2, Page 337
Next