Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 320

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 320

Next

Go to Volume: Page:

Quod prius agendum est super possessione quam super proprietate.

[002] ET quod de possessione prius agendum sit quam de proprietate, et quod
[003] causa possessionis est præmittenda, quamvis in fine debeat proprietas prævalere,
[004] videri poterit manifeste. Quia esto quod iustitiarii prius de proprietate
[005] et recto¹ pronuntient quam de possessione inter aliquos, si postea de
[006] possessione cognoscere voluerint² inter eosdem, nihil agunt.³ Quia placitum
[007] de recto quod præcessit⁴ inter eosdem de eodem tenemento recognitionem
[008] de petendo seisinam propriam vel alienam de eodem tenemento extinguit
[009] inter eosdem. Quia placitum de recto utrumque ius determinat, tam possessionis
[010] quam proprietatis. Ut de termino Sanctæ Trinitatis anno regis⁵
[011] Henrici tertio comitatu Eboraci, assisa mortis antecessoris, si Willelmus le
[012] Seneschal. Et idem erit si duo implacitaverint unum, unus videlicet per
[013] recognitionem in causa possessionis, et alius per breve de recto in⁶ causa
[014] proprietatis, suspenditur placitum per breve de recto⁷ donec sciatur cui
[015] debeat possessio remanere, ubicumque fuerit placitum de recto, in curia
[016] domini⁸ regis vel in comitatu. Et si possessio per recognitionem tenenti
[017] remanserit, tunc demum procedat placitum super recto inter eos. Si autem
[018] tenens amiserit per recognitionem, tunc cadit breve de recto, et tunc⁹ agat
[019] petens versus¹⁰ eum qui evicit per recognitionem. Sed cum prosecutio per
[020] breve de recto ita suspensa sit per recognitionem, petens per breve de recto
[021] semper apponet clamium suum, pro quocumque¹¹ feratur sententia in causa
[022] possessionis. Et quod prius cognoscendum sit de possessione quam de proprietate
[023] si violentia adhibita sit, probatur ff. ad l. iul. de vi publica, l. si de vi,
[024] ubi dicitur quod si de vi et possessione vel dominio quæratur, ante cognoscendum
[025] est de vi quam de proprietate rei, et etiam prius quæritur¹² de vi
[026] quam de iure dominii sive possessionis. Item est et alia ratio, quod qui rem
[027] petere voluerit, si caute sibi providerit, videat primo an¹³ aliqua ratione¹⁴
[028] nancisci possit¹⁵ possessionem, quoniam commodius est possidere quam
[029] petere. Multi enim sunt qui si possessionem habuerint, se defendere poterunt
[030] per exceptionem. Si autem fuerint extra, vix aut numquam forte¹⁶
[031] recuperabunt per actionem. De hoc autem quod dicitur quod qui primo¹⁷
[032] petierit per breve de recto, quod ad inferiores actiones descendere non
[033] f.113b] possit, videndum¹⁸ qualiter usus fuerit brevi de recto. Sunt quidam
[034] qui dicunt quod si in tantum usus fuerit petens per breve de recto quod
[035] tenens summonitus sit,¹⁹ et ad summonitionem essoniatus, quod hoc suffi-

Notes

1. de recto, OA.

2. voluerit, V, MG.

3. ageret, V; agent, Y; agit, MG, CM, OC.

4. processit, OB, MA, MB, CE, Y, MG, CM.

5. regni regis, V, OC.

6-7. Om., MG, CM.

8. Om., OB, MA, MB, CE, Y.

9-10. cum agat petens adversus, MG, CM.

11. quocumque modo, MG, CM.

12. queritur, MSS.

13-14. si aliqua actione, LA, MC (ratione).

15. Om., OB; poterit, MA, MB, LA, CE, MC.

16. Om., MG, CM.

17. Om., MG, CM; prius, OC.

18. videndum est, LA, MC.

19. fuerit, LA, MC.