Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 303

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 303

Next

Go to Volume: Page:

[001] ignorabam diligentissime investigabam. Non enim dicit diligenter sive diligentius,
[002] immo diligentissime. Debet enim iudex per examinationem de dubiis
[003] facere¹⁴ certum, et de credulitate veritatem, de ignorantia notitiam, et
[004] notorium sive notitiam de ignoto. Item consistit veritas iudicii in iusta sententiæ
[005] prolatione¹⁵ et iusta et diligenti executione, ut in Deuteronomio sexto
[006] decimo, Iuste quod iustum est persequeris,¹⁶ ut vivas et possideas terram
[007] quam dominus deus daturus est tibi. Et in secundo libro Paralipomenon
[008] nono decimo ubi dicitur, Videte quid faciatis, non enim hominis exercetis
[009] iudicium sed dei, et illud idem quod iudicaveritis in vos redundabit. Sit timor
[010] domini vobiscum, et cum diligentia cuncta facite. Non enim est apud dominum
[011] deum nostrum iniquitas neque personarum acceptio, nec cupido munerum,
[012] quæ excæcant oculos sapientum et pervertunt verba iustorum: ut legitur
[013] in Ecclesiastico vicesimo capitulo, Xenia¹⁷ et dona excæcant oculos
[014] iudicum. Et qui dona sive munera dixit, omne genus muneris intellexit.
[015] Munus, scilicet a manu, quale scilicet¹⁸ est res corporalis quæ præstatur.
[016] Munus a lingua, quale est blandiens et adulatoria supplicatio, laudum celebre
[017] præconium, vanæ gloriæ symphonia. Item munus ab obsequio, quale est
[018] servitium impensum et acceptum, pro quo extorquetur iudicii rectitudo.
[019] Item nec minus munus a sanguine vocari meretur, cum pro sanguinis linea
[020] recti iudicii linea recurvatur. In hoc enim tangit sanguis sanguinem. Hæc¹⁹
[021] profecto genera munerum sordidorum nomine nuncupantur, et lex humana
[022] gravem pœnam infligit iudici corrupto per sordes, id est per munera sordida,
[023] ut si iudex sive iustitiarius paciscatur cum litigatore²⁰ ad certam partem
[024] litis, ut C. ad legem Iul. repet. l. omnes, ubi dicitur, Omnes cognitores
[025] et iudices a pecuniis manus abstineant, neque alienum iurgium putent suam
[026] prœdam. Etenim privatarum²¹ quoque²² litium cognitor idemque mercator
[027] statutam legibus cogetur subire iacturam. Iactura enim sive pœna erit quod
[028] id²³ quod recepit²⁴ restituat in quadruplum, ut C. eodem l. ult. in fine, quia
[029] ibi tenentur in quadruplum, sive tempore administrationis aliquid receperint
[030] sive post, quocumque titulo vel quocumque velamento, ut si finxerint²⁵
[031] intervenisse titulum donationis vel venditionis. Re vera sordidus est ille
[032] quem iudicii veritas non adornat, ut si favor vel odium, timor, invidia vel
[033] præmium inducant contrarium, ut iudicii veritas corruat in plateis, de quo
[034] dici poterit, Væ²⁶ illi sordido per quem veritas sordescit in paludibus platearum.
[035] Nec erit inter beatos connumerandus de quibus dicitur,²⁷ Beatus
[036] qui²⁸ excutit manus suas ab omni munere. Ab omni tamen munere non est

Notes

14. Om., OB, MA, MB.

15. probatione, OB, MA, MB.

16. prosequeris, OA, OC, CE, Y, OB, MA, MB, MC.

17. exennia, MSS.

18. Om., V, CE, MG.

19. hoc, CE, MC.

20. ligatore, OB, MA, MB.

21. privatorum, OB, MA, MB, CE, Y, MG, CM.

22. Om., OB, MA, MB.

23. idem, V, MA; illud, OB, MB, Y (istud).

24. recipit, MG, OC.

25. finxerit, V, MG.

26. ut, OB, MA, MB.

27-28. Om., CE.

28. Om., OB, MA, MB, Y (+).