Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 302

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 302

Next

Go to Volume: Page:

[001] quod dotem habere non posset, eo quod viro cuius nomine dotem petit numquam
[002] fuit legitimo matrimonio copulata, nullus alius præter regem posset
[003] episcopo demandare¹ inquisitionem faciendam. Item immediate pertinet
[004] ad regem querela² finis factæ in curia domini regis et non observatæ.³ Et
[005] est ratio, quia nemo potest finem interpretari nisi ipse rex in cuius curia
[006] fines fiunt. Est enim eius interpretari cuius est condere.⁴ Item in curia
[007] domini regis immediate placitantur plura⁵ placita propter impotentiam
[008] aliorum ex necessitate, cum non possit aliquis baro, vicecomes, vel alius
[009] de liberis tenementis cognoscere, nec tenens tenetur respondere, sine waranto
[010] vel præcepto domini regis, nec etiam possunt aliquem de huiusmodi
[011] ad sacramentum sine waranto compellere. Et huiusmodi placita sunt infinita.
[012] Qualiter autem placita de curia in curiam transferuntur propter necessitatem
[013] multipliciter, vel⁶ propter indulgentiam privilegiatorum sicut
[014] Templariorum et huiusmodi, infra dicetur plenius per translationem per
[015] pone.

Ubi et coram quibus personis proponendæ sunt actiones et probandæ.

[017] VIDENDUM⁷
[018] etiam ubi et coram quibus personis proponendæ sunt⁸ actiones
[019] et probandæ. Et sciendum quod in iudicio.

Quid sit iudicium, et in quibus consistit officium iudicis, scilicet in tribus.

[021] VIDENDUM est igitur quid sit iudicium. Et sciendumsciendum est, OB,
[022] CE. quod iudicium est in
[023] qualibet actione trinus actus trium personarum: iudicis, videlicet, actoris et
[024] rei, secundum quod large accipi possunt huiusmodi personæ, scilicet quod
[025] duæ sint personæ ad minus inter quas vertatur¹⁰ contentio, et tertia persona
[026] ad minus quæ¹¹ iudicet. Alioquin non erit iudicium, cum istæ personæ
[027] sint partes principales in iudicio sine quibus iudicium consistere non
[028] potest. Iudex vero sive iustitiarius uti debet veritate, et veritas iudicii in
[029] tribus consistit, scilicet in¹² indifferenti et æquali partium susceptione, ut
[030] legitur in Deuteronomio primo,¹³ Audite illos et quod iustum fuerit, iudicate,
[031] sive civis sit iste sive peregrinus. Nulla erit distantia personarum, ita
[032] parvum audietis ut magnum, nec accipietis cuiusquam personam, quia dei
[033] iudicum est. Item in eodem libro capitulo sexto decimo, Non accipies personarum
[034] nec munera, quia munera excæcant etcetera, ut infra de iustitiariis.
[035] Item consistit in diligenti examinatione quia oportet iudicem cuncta
[036] f.106b] rimari. Hoc intellegens Iob ait, vicesimo nono, Causam quam

Notes

1. mandare, OB, OC, MG.

2. pertinent querelæ, MA, MB, MC, Y, OB.

3. observati, OA, MG, MC.

4. concedere, V, MB.

5. Om., OB, MB.

6. Om., OB, MA, MB.

7. dicendum, OB, Y; videndum est, CE, OC, CM (est etiam).

8. sint, OA, MB.

10. vertitur, OC, MG, CM.

11. qui, V, Y; (qui iudicat, MG).

12. Om., OB, MA, MB.

13. Om., V; secundo, OC, CM.