Bracton: Thorne Edition: Latin. Volume 2, Page 156

Harvard Law School Library

Bracton Online -- Latin

Volume 2, Page 156

Next

Go to Volume: Page:

[001] gentiam veri domini incipit habere quodammodo utramque civilem et naturalem,
[002] sed naturalem iniustam. Et eodem modo fit ubicumque res alicuius
[003] sive in possessione fuerit sive extra contra voluntatem suam fuerit contractata,¹⁸
[004] ædificando, arando, seminando, aquam divertendo, falcando,
[005] fodiendo, vel aliquid¹⁹ aliud tale faciendo. Si autem voluntas ipsius cuius
[006] res fuerit intervenerit, aliud erit, cum scienti et volenti non fiat iniuria. Ut
[007] si aliquis terram meam araverit, seminaverit, et stercoraverit, vel alio modo
[008] melioraverit, et ego dissimulavero ad tempus ut fructus consequi possim,²⁰
[009] si statim ipsum²¹ arare, seminare, vel²² alias²⁴²³ meliorare non impedivero,
[010] non tamen²⁵ propter hoc desino possidere, cum hoc faciat de mea voluntate:
[011] quod si contra faceret²⁶ statim esset ibi disseisina, et unde non erit ibi negligentia,
[012] immo cautela ut fructus lucri faciat, vel alio modo condicionem veri
[013] domini meliorem. Sed cum malæ fidei possessor fructus et blada asportaverit,
[014] cum hoc sit contra voluntatem domini, erit disseisina manifesta. Infra
[015] plus de hac materia inter assisas novæ disseisinæ.

Qualiter adquiratur possessio per usucapionem.

[017] DICTUM est in præcedentibus qualiter rerum corporalium dominia ex titulo
[018] et iusta causa adquirendi transferantur per traditionem. Nunc autem
[019] dicendum qualiter transferuntur sine titulo et traditione, per usucapionem,²⁷
[020] scilicet per longam,²⁸ continuam, et pacificam possessionem ex tempore
[021] et sine traditione. Sed quam longa esse debeat non definitur a iure,
[022] sed ex iusta discretione. Continuam dico ita quod non sit interrupta. Interrumpi
[023] enim poterit multis modis sine violentia adhibita per denuntiationem,
[024] per impetrationem diligentem, et diligentem prosecutionem, et per
[025] f.52] talem interruptionem numquam adquiret possidens ex tempore
[026] liberum tenementum. Pacificam dico, quia si contentiosa fuerit idem erit
[027] ut¹ prius, si contentio fuerit iusta: ut si verus dominus statim cum intrusor
[028] vel disseisitor ingressus fuerit seisinam recenter, et incontinenti si præsens
[029] fuerit vel si absens cum redierit, nitatur tales viribus repellere² et³ expellere,
[030] licet id quod inceperit⁴ perducere non possit⁵ ad effectum, dum tamen
[031] cum defecerit diligens sit ad impetrandum et prosequendum. Iniuriosa
[032] autem esse poterit contentio vel iniusta, si⁶ quis ad quem non pertinet tali-

Notes

18. contrectata, MSS. var.

19. quid, V, OC, MG; om., MA.

20. possum, MA, MG, OC.

23. Om., OA, LA.

21-24. ipsum vel alios statim arare seminare non impedivero sive meliorare, V; ipsum vel alias meliorare non impedivero, OB, MB, MA (alios); arare vel alio modo meliorare non impedivero, CM.

22-23. Om., OC, MG.

25. Om., OB, MA, MB, CE.

26. fecerit, OC, MG.

27-28. usucapionem super longam, OB, MA, MB.

1. quod, V, LA, OC, OA, MG.

2-3. Om., OA, LA, OC, MG.

4. incepit, OB, MA, MB, CM.

5. potuit, MG; poterit, OB, MA, MB, CM, CE, Y.

6. ut si, V, MG; vel si, CM.