[001] prædictum est de quatuor generibus contractuum, scilicet, Do ut des, ut si [002] dicatur, Do tibi digestum ut des mihi codicem, ut5 si digestum tradidero, [003] teneris mihi ad codicem tradendum. Vel si dicam, Do tibi ut facias, id est, [004] do tibi codicem ut facias mihi scribi digestum. Vel, Facio ut des, scilicet, [005] facio tibi domum ut des mihi codicem:6 vel, Facio ut facias, id est, facio tibi [006] aulam ut tu facias mihi cameram. Istæ donationes consistunt sub modo et [007] obligant contrahentes. Ita quod si dedero vel facero, tu teneris ad dandum [008] vel faciendum secundum quod convenit. Sed non ut repetere7 possim quod [009] dedi, si tu non vis facere quod promisisti. Sed8 ad hoc tantum agere possum [010] quod tu facias, nisi aliter convenerit ab initio. Poterit enim huic donationi [011] sub modo adici condicio ab initio, ut si dicam, Et si non dederis vel9 feceris [012] quod convenit, quod ego repetere possim10 quod dedi, vel impensas factas [013] circa rem quas feci, alioquin autem non.
Si fiat donatio sub condicione.
[015] FIERI autem11 poterit donatio sub condicione sive modo,12 ut si dicam, Do [016] tibi rem istam si ita factum sit vel non factum, et si13 conferatur condicio [017] in futurum,14 licet præsentia et præterita non sint in pendenti sicut futura, [018] quia statim condicio infirmat15 obligationem, vel omnino non differt. Tunc [019] autem est condicio possibilis aut impossibilis. Si autem possibilis et potestativa, [020] ut si dicam, Do tibi talem rem si dederis mihi decem, valet donatio, [021] et suspenditur donec existat condicio. Ut si tu16 petas rem, excipere possum [022] quod tu mihi decem non dederis. Item si condicio fuerit impossibilis, ut si [023] dicam, Do tibi istam rem si clum digito tetigeris, non valet donatio, et [024] pro non adiecta habeatur condicio. Item non valet donatio ab initio sed est [025] in pendenti in alterius potestatem collata condicione, ut si dicam, Do tibi [026] hanc rem si Titius voluerit, vel arbitratus fuerit, vel quid tale fecerit, quia [027] nisi hoc fecerit, donatio non valebit. Item si condicio casualis fuerit, ut si [028] dicam, Do tibi talem rem si17 navis venerit ex Asia, vel si Titius consul factus [029] fuerit, erit donatio in pendenti quia huiusmodi donationes18 dependent [030] ex insidiis fortunæ. Si autem condicio fuerit mixta et disiunctiva, ut si in [031] parte fuerit potestativa et in parte casualis, ut si dicam, Do tibi hanc rem [032] si mihi decem dederis, sufficit unum istorum adimpleri. Sed si plures condiciones [033] ascriptæ sint donationi coniunctim, ut si dicatur, Si illud et illud factum [034] sit, omnibus est parendum, si divisim, ut prædictum est, cuilibet vel [035] alteri eorum satis est obtemperare. Item condicionum alia expressa et fit [036] verbis negativis, ut si dicatur, Si Titius heres non sit tu heres esto, vel si